Füzyonsuz Skolyoz Ameliyatı (İpli Yöntem – VBT) Nedir? Kimler İçin Uygundur?

Skolyoz teşhisi konulan çocukların aileleri için “ameliyat” kelimesi genellikle korkutucudur. Yıllarca bu korkunun temel sebebi, klasik skolyoz ameliyatı olan “Spinal Füzyon” (omurga dondurma) işlemidir. Füzyon, eğriliği düzeltir ancak omurganın o bölgesindeki hareket kabiliyetini ve büyümeyi durdurur.

Ancak tıp teknolojisi yerinde saymıyor. Son yıllarda polikliniğime gelen ailelere artık yeni bir seçenek sunabiliyoruz: Omurgayı dondurmadan, hareket yeteneğini koruyarak düzelten “İpli Skolyoz Ameliyatı” (VBT – Vertebral Body Tethering).

Peki, bu yöntem bir mucize mi? Her hastaya uygulanabilir mi? Gelin, bu soruların yanıtlarını bilimsel gerçeklerle inceleyelim.

İpli Yöntem (VBT) Nedir? Diş Teli Mantığı

VBT yöntemini anlamanın en kolay yolu, diş teli tedavisini düşünmektir. Nasıl ki diş telleri dişleri birbirine yapıştırmadan, zamanla doğru hizaya gelmeleri için yönlendiriyorsa; ipli yöntem de omurgaya aynısını yapar.

Bu ameliyatta omurgaya vida ve sert metal çubuklar takmak yerine; omurganın dışbükey (kamburlaşan) tarafına vidalar ve bu vidaları birbirine bağlayan esnek, güçlü bir ip (bant) yerleştiriyoruz.

Bu ip, eğriliğin olduğu tarafın büyümesini yavaşlatırken, diğer tarafın normal büyümesine izin verir. Çocuk büyüdükçe, omurga kendi büyüme gücünü kullanarak kendiliğinden düzelir.

İpli Skolyoz Ameliyatı (VBT) Kimler İçin Uygundur?

Bu yöntem her hasta için uygun değildir. Başarı şansı, “doğru hastayı seçmekle” doğrudan ilişkilidir. VBT için ideal aday profili şöyledir:

1. Büyüme Potansiyeli Devam Eden Çocuklar (En Kritik Kriter)

VBT, omurganın büyüme gücünü kullanarak düzeltme sağlar. Bu nedenle çocuğun büyüme plaklarının hala açık olması gerekir.

• Genellikle 10-14 yaş aralığındaki çocuklar.

• Kızlarda adet görmemiş veya yeni görmüş; erkeklerde ses kalınlaşması yeni başlamış dönem.

• Kemik yaşı (Risser derecesi) 0 ile 2 arasında olanlar.

• Not: Büyümesi tamamlanmış yetişkinlerde bu yöntem (bazı istisnalar dışında) genellikle uygulanmaz.

2. Orta Dereceli Eğrilikler

• Eğrilik derecesi (Cobb açısı) genellikle 35 ile 65 derece arasında olan hastalar.

• Çok düşük derecelerde (35 altı) korse ve egzersiz, çok yüksek derecelerde (70 üstü) ise genellikle füzyon cerrahisi tercih edilir.

3. Esnek Bir Omurgaya Sahip Olanlar

Yana eğilme grafilerinde (bending röntgenleri), omurganın hala esnek olduğunu ve düzelebildiğini görmemiz gerekir. Sertleşmiş, esnekliğini yitirmiş omurgalarda ipin düzeltici gücü yetersiz kalabilir.

Füzyonsuz Yöntemin Avantajları Nelerdir?

Neden aileler ve biz cerrahlar uygun vakalarda bu yöntemi tercih ediyoruz?

1. Hareket Özgürlüğü: En büyük avantajdır. Omurlar birbirine kaynatılmadığı için çocuk ameliyat sonrası eğilebilir, dönebilir, dans edebilir ve profesyonel spor yapabilir.

2. Büyüme Devam Eder: Füzyon ameliyatı o bölgedeki boy uzamasını durdururken, VBT omurganın uzamasına izin verir.

3. Daha Hızlı İyileşme: Genellikle kapalı yöntemle (torakoskopi) koltuk altından açılan küçük deliklerden yapılır. Kas kesisi azdır, kanama azdır ve taburcu süresi kısadır.

4. Daha Az İz: Sırtta boydan boya bir kesi izi yerine, koltuk altında saklanan küçük izler kalır.

İpli Yöntem Riskli mi? İp Kopar mı?

Her cerrahi işlemin riskleri vardır. VBT’de en sık sorulan soru “İp kopar mı?” sorusudur. Evet, kullanılan ip çok dayanıklı bir materyal olsa da nadiren kopma riski vardır (vakaların %5-10’u). Ancak ip kopsa bile, çoğu zaman omurga o zamana kadar yeterince düzelmiş olduğu için tekrar ameliyat gerekmeyebilir.

Ayrıca, “aşırı düzelme” (omurganın ters tarafa eğilmesi) riski de vardır, ancak bu durumlar da küçük müdahalelerle yönetilebilir.

Sonuç: Karar Verme Süreci

İpli skolyoz ameliyatı (VBT), uygun hasta seçildiğinde yüz güldürücü sonuçlar veren, çocuğun gelecekteki yaşam kalitesini artıran modern bir yöntemdir. Ancak bu, “herkes için en iyisi” demek değildir. Bazı durumlarda klasik füzyon cerrahisi hala en güvenli ve kalıcı çözümdür.

Çocuğunuzun bu yöntem için uygun olup olmadığını öğrenmenin tek yolu, detaylı bir radyolojik inceleme ve omurga cerrahisi uzmanının değerlendirmesidir.

Skolyoz bir engel değil, sadece yönetilmesi gereken bir süreçtir. Teknolojinin gücünü yanımıza alarak, çocuklarımızın dik ve hareketli bir geleceğe adım atmasını sağlıyoruz.